Hüseyin Canerik

Çatalyakalı Ali Doğan’ın, yolun kıyısında, ceviz ağaçlarının altındaki evi, tarumar edilen bir coğrafyanın tüm izlerini saklıyor. Köy okullarının (Çatalyaka, Gökçekonak vd.) ve sağlık evlerinin, terk edilmiş yapıların  çatılarını sökerek yağmalayanlardan birçoğu hâlâ aramızda yaşıyor. Eşyasını taşımaya bile fırsat bulamayan yoksul köylülerin terk etmek zorunda kaldıkları evler, kuş uçurtulmayan köylerde düpedüz talan edildi. Musa Aslan’ın Avurtojige’deki evini özgürce soyanlar, evin iç duvarlarına hakaret içerikli yazılar yazmaktan bile kaçınmadı.

Çatalyakalı Baki Ağa’nın oğlu Ali Doğan, Almanya’ya ilk giden işçi kuşağındandı. Kültürüne yabancı ülkede zor koşullarda edindikleri üç beş kuruşu memleketlerine harcamayı görev bilen kuşağın niteliklerine sahipti. 1972 yılında, Almanya’da zor koşullarda biriktirdiği parasını getirisi yüksek bir kentte harcamak yerine kendi köyünü tercih etti. Eşi ve çocukları için Çatalyaka’da binlerce Mark harcayarak iki katlı taş yapı yaptırdı. Doğan ailesi, dönemin en görkemli evinde korku ve kaygıdan uzak yıllar geçirdi. Bölgeyi kan gölüne çeviren şiddet eylemlerinin doruğa çıktığı dönemde birer birer söndü ışıklar. Pencerelerinden çocuk sevincinin yayıldığı evlerin kapısına kilit vuruldu.

Ali Doğan’ın evi, o koşullardan payına düşeni fazlasıyla alan evlerden biriydi. 34 yıldır kullanılmıyor. Sahibi yıldızlara kavuşalı yıllar oluyor. Çatalyaka’ya yolumuz düştüğünde  evin son durumunu merak eder, yıkılmaması için dilekte bulunurduk. 25 Haziran 2023 ve  16 Temmuz 2024’te zarar görse de ev ayaktaydı. 23 Temmuz 2026’da korktuğumuz başımıza geldi:

Ali Doğan’ın evi yıkılmış!

Bina, kuzeye bakan, mavi boyalı dış kapısının sol giriş duvarından itibaren yıkılmaya başlamış! Ah ne yazık… 16 Temmuz 2024’teki ziyaretimize Gök de eşlik etmişti. Bugünkü (13 Ağustos 2026) ziyaretimizi, 9 Ağustos’ta feci bir ölümle aramızdan ayrılan Gök’süz yapmanın üzüntüsünü yaşayarak gerçekleştiriyoruz. Doğan ailesinin ceviz ağaçlarıyla kaplı o muhteşem evinin yıkıntılarında çifte acıyı birden yaşıyoruz.

Kırmızıköprü’ye dönerken, Salördek ormanlarının derinliklerinde en az beş kez patlayan mermilerden, 2025-2026 yılında Avlak Alan ilan edilen bölgede profesyonel katillerin iş başında olduğunu öğreniyoruz. Salördek yolunda karşımıza çıkan yavru ayı, can havliyle  yolun altına doğru kaçıyor. Ölüm kusan katillerin insanı, doğayı, yaban hayatını  hiçe sayan uygulamalarına dur diyecek vatansever bir kamu yöneticisinin harekete geçmesini bekliyoruz.

(Pülümür Çatalyaka (Denzek) köyü, 13 Ağustos 2026)