AKŞEMSEDDİN NASIL AKŞEMŞETTİN OLDU/İLKOKUL TÜRKÇE 4 DERS KİTABINDA DİL VE YAZIM YANLIŞLARI

İlkokul Türkçe 4 Ders Kitabı (Dil ve yazım yönünden okutulamaz nitelikte)
İlkokul Türkçe 4 Ders Kitabı (Dil ve yazım yönünden okutulamaz nitelikte)
Yazar, Akşemseddin'in adını değiştirmiş!
Yazar, Akşemseddin’in adını değiştirmiş!
Türkçe 4 iç kapak (Dört yazar, onlarca hata!)
Türkçe 4 iç kapak (Dört yazar, onlarca hata!)

Öğretmen Pınar Balacan,   ilkokul 4. sınıfı okutuyordu. Bir taşra kasabasında görevliydi. Türkçe dersinin ana  konusu (tema)  Erdemler‘di. Ana konu,   Fatih’in İstanbul Rüyası (s. 99) metniyle ilişkilendirilmişti. Metnin yazarı, Talip Arışahin‘di.  Pınar Hanım, metni  önceden incelememişti.  Metinle ilgili görsel sınıfça yorumlandı. Öğretmen metni okuduktan sonra birkaç öğrenciye okuttu. Sıra, metinle ilgili soruların yanıtlanmasına geldi. İlk soruyu, sınıfın en küçük öğrencisi Esin Nergis okudu:

“Şehir halkı niçin Akşemşettin’i padişah sanıyor?”

Esin’in, Akşemseddin yerine Akşemşettin demesi, öğretmenin dikkatini çekti. Fatih Sultan Mehmed‘in hocası Akşemseddin‘le ilgili yanlış  ifadeyi düzeltmek istedi:

– Akşemseddin…

Esin, elindeki kitapla öğretmenine doğru yürüdü. İnce parmağıyla, okuduğu soruyu Pınar Öğretmene  gösterdi. Öğretmen, soru cümleleri ile metni  dikkatle inceledi.  Metinde Akşemsettin ifadesi iki kez kullanılmıştı. Metnin sonundaki ilk  soruda Akşemşettin, ikincisinde ise Akşemsettin ifadesine yer verilmişti.

Öğretmen,  Türkçe ders kitabındaki bu yazım yanlışı karşısında şaşkınlığını gizleyemedi. İlerleyen günlerde kitabı dikkatle inceledi. Kuşe kâğıda basılan İlkokul Türkçe  Ders Kitabı 4,  çok sayıda anlatım bozukluğu, dil ve yazım yanlışı içeriyordu.

Akşemseddin (1389-1459). (Palayla fetih fantezisi kuranların tavrı merak ediliyor.)
Akşemseddin (1389-1459). (Palayla fetih fantezisi kuranların tavrı merak ediliyor.)
Fatih Sultan Mehmed (1432-1481). (Hocasına yapılanları affeder miydi?)
Fatih Sultan Mehmed (1432-1481). (Hocasına yapılanları affeder miydi?)

Akşemseddin, İsmail Hakkı Uzunçarşılı‘nın hazırladığı Büyük Osmanlı  Tarihi‘nde (Cilt 1, s. 485, 534, 535; 2. Cilt, s. 609) Ak Şemseddin olarak geçiyor. Türkçe kitabında geçen Fatih Sultan Mehmet ifadesi (s. 99),  Büyük Osmanlı Tarihi’nde (1. Cilt, s. 220, 222, 317, 425, 490, 524) ise Fatih Sultan Mehmed olarak geçiyor.  

Millî Eğitim Bakanlığı Ders Kitapları ve Eğitim Araçları Yönetmeliği’nin 6. maddesine göre, ders kitapları bilimsel hata içermez. Yaşayan Türkçe doğru, güzel ve etkili kullanılır. Konuların işlenişinde öğrencinin seviyesine ve gelişim özelliklerine uygun olarak doğru, anlaşılır, yalın bir dil ve anlatım kullanılır.

İlkokul Türkçe Ders Kitabı 4,  ders kitaplarında kangrenleşmiş dil, yazım ve mantık hatalarının  nüksettiğini gösteriyor. 

 

(Körfez, 4 Ocak 2019)

 

Kaynakça:

Kaftan Ayan, H., Arslan, Ü., Kul, S., Yılmaz, N. (2018). İlkokul Türkçe Ders Kitabı 4 (1. Baskı),   Devlet Kitapları.  

Uzunçarşılı, Ord. Prof. Dr. İ. Hakkı. (Tarihsiz). Büyük Osmanlı Tarihi, 1. Cilt, 7. Baskı, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yayınları.

Uzunçarşılı, Ord. Prof. Dr. İ. Hakkı. (Tarihsiz). Büyük Osmanlı Tarihi, 2. Cilt, 7. Baskı, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yayınları.

https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2015_10/15022312_yonetmelikdegisikligi_derskitaplari_14102015.pdf Erişim: 04.01.2019.

http://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2016_01/12113913_yonetmelikderskitaplari.pdf Erişim: 04.01.2019.

  • Related Posts

    AMASYA GÜMÜŞHACIKÖY BEDEN KÖYÜNDE BİR DERSİM SÜRGÜNÜ: PÜLÜMÜR SALÖRDEK KÖYÜNDEN KEKO AHMET OĞLU HÜSEYİN ASLAN

    Hüseyin Aslan (1928-1974). Fotoğraf: Ali Rıza Aslan arşivi Keko oğlu Ali’nin dillere destan malvarlığının, bir ailenin, daha doğrusu bir köyün kaderinde oynayabileceği rol kimsenin aklına gelmemişti. Ali Arslan (Aliye Qek)…

    PÜLÜMÜR AKDİK ŞİHAN KÖYÜNÜN ÜNLÜ FUTBOLCUSU MUSA PEKİN

    Musa Pekin, Kahramanmaraşspor formasıyla.   Pülümür Vadisi’nin batısında yükselen toprak damlı evler… Usta ellerin işlediği kesme taş yapılar. Tek ya da iki katlı evler, zorluklarla mücadele eden bir kuşağın ürünü.…

    Bir yanıt yazın

    E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

    Kaçırdıkların

    HATEM OFLİ BABAMIZI SEVGİYLE ANIYORUZ

    • Eylül 12, 2026
    • 841 views
    HATEM OFLİ BABAMIZI SEVGİYLE ANIYORUZ

    ALEXA GADE YAZDI: ÇAY, TANDIR VE MERAKLI BAKIŞLAR ARASINDA ERZİNCAN DEMİRPINAR KÖYÜNDE BİR GÜN (GEZİ NOTLARI, 22-23 TEMMUZ 1979)

    • Eylül 11, 2026
    • 2787 views
    ALEXA GADE YAZDI: ÇAY, TANDIR VE MERAKLI BAKIŞLAR ARASINDA ERZİNCAN DEMİRPINAR KÖYÜNDE BİR GÜN (GEZİ NOTLARI, 22-23 TEMMUZ 1979)

    ERZİNCAN DEĞİRMENKÖY’DE (ZETKIĞ)  ZAMANA YENİK DÜŞEN SU DEĞİRMENLERİ: KÖSE DAYI’NIN DEĞİRMENİNDEN NOTLAR

    • Eylül 3, 2026
    • 1121 views
    ERZİNCAN DEĞİRMENKÖY’DE (ZETKIĞ)  ZAMANA YENİK DÜŞEN SU DEĞİRMENLERİ: KÖSE DAYI’NIN DEĞİRMENİNDEN NOTLAR

    ERZİNCAN DEĞİRMENKÖY   (ZETKIĞ)  NOTLARI

    • Ağustos 29, 2026
    • 1295 views
    ERZİNCAN DEĞİRMENKÖY   (ZETKIĞ)  NOTLARI

    ALEXA GADE,  PÜLÜMÜR KARAGÖZ (GURIK) VE BAĞIR DAĞI MADENLERİNİ İŞLETEN AVUKAT AHMET AKSU’YU YAZDI: ERZİNCANLI CÖMERT EV SAHİBİ

    • Ağustos 26, 2026
    • 3014 views
    ALEXA GADE,  PÜLÜMÜR KARAGÖZ (GURIK) VE BAĞIR DAĞI  MADENLERİNİ İŞLETEN AVUKAT AHMET  AKSU’YU YAZDI: ERZİNCANLI CÖMERT EV SAHİBİ

    PÜLÜMÜR MEZRA KÖYÜNÜN DİNMEYEN YÜREK SIZISI: SADIK SELMAN SADIKOĞLU

    • Ağustos 22, 2026
    • 1217 views
    PÜLÜMÜR MEZRA KÖYÜNÜN DİNMEYEN YÜREK SIZISI: SADIK SELMAN SADIKOĞLU