Pülümür Akdik Şihan
Pülümür Akdik Şihan

 

Fransızcadan dilimize yerleşen lüks (lux/lüküs/löküs), bir zamanların gösterişli ışık kaynağıydı.  İki deposundan  birine gazyağı, diğerine  ispirto doldurulurdu. Lüksün tülü/fitili,  pompa basıncıyla tutuşturulurdu.

Elektriksiz köy ve kasabaların kahvehane, otel vb. işletmeleri, lüksle aydınlatılırdı.

Karanlık sokaklara sızan   bu güçlü ışık kaynağı,  çocuk sevincini büyütürdü.

Pülümür köylerinde üç gün süren düğünlerde konaklara dağılan konuklar,  eve gelen davul zurna ekibinin oyun havalarıyla coşardı. Toprak damlı evleri sarsan halaylardan lüksler de payına düşeni alırdı.  Uzun boylu davetliler, tavana asılı lükse çarptığında, tül dökülürdü.  

Ev sahipleri, lüksü yeniden yakmak için telaşlanırdı.

Pülümür Akdik Şihan köyünde tahtını yitiren lüks (Toprak damlı köy evlerinde konuk ağırlamanın mutluluğu), 16 Haziran 2024.
Pülümür Akdik Şihan köyünde tahtını yitiren lüks (Toprak damlı köy evlerinde konuk ağırlamanın mutluluğu), 16 Haziran 2024.

Toprak damlı köy evlerinin pencerelerinden sokağa taşan lüks ışığı, o gece  ağırlanan konukların varlığını duyururdu.

Pülümür, 1985 yılında tartışma yaratan bir uygulamayla elektriğe kavuştu. Pülümür Kırmızıköprü Yoldaş, Fırat (Kamer, Mustafa, Hüseyin), Akkılıç, Pınar, Susam, Erenler (Erginoğlu), Aslan, Pekin  (Ali, Süleyman), Demirbilek, Dikme vd. kahvehane ya da otellerinin vazgeçilmezi lükslerin saltanatı yıkıldı.

Şişede özenle saklanan ispirto,  unutulmaya yüz tuttu. Bakkallar, lüks malzemelerini  (ispirto, tül/fitil vd.) raflarından birer birer indirdi.

Elektriksiz köy ya da kasabalarda kullanılan lüksü hatırlayan var mı?
Elektriksiz köy ya da kasabalarda kullanılan lüksü hatırlayan var mı?

 

Pülümür Akdik Şihan köyü yolunda, en son  39  yıl önce  kullanıldığı tahmin edilen lüks, yıkıntılara karışan nice sevincin belki son tanıklarından.  Lüks, zor günlerden  arta kalan gazyağı ve ispirto deposuyla,  devrik  kralların  kaderini paylaşıyor.

Lüks, bu yıl bıçak yüzü görmemiş Şihan-Hınzori yolunun kıyısında, meşe ormanına komşu.  Acaba  kaç düğüne renk kattı, hangi ağır misafirlerin sofrasını aydınlattı?  Belki evin genç kızının  ördüğü dantelle süslenmiş, terekte (raf) özenle saklanmıştı.

Pülümür Akdik Şihan, hilesiz hurdasız balın adresi,  16 Haziran 2024.
Pülümür Akdik Şihan, hilesiz hurdasız balın adresi, 16 Haziran 2024.

Hoyrat ellerin tarumar ettiği köyde,  ince  uzun parmakların özenle işlediği dantelin izini sürüyorum.

Lüks,  gençliğinde onlarca hayranını peşinden koşturan güzel bir kadının yaşlılığında  mahkûm olduğu  yalnızlık duygusunun bir örneğini yaşamış, sokağa atılmıştı. Bir zamanların ışık kralı, şimdi Şihan’da börtü böceğin, yaban  hayvanlarının yaşam alanında  terk edilmenin acısıyla son günlerini geçiriyor. 

Şihan…

Zor yılların kanıtlarıyla yüklü  saklı cennet…

 

Pülümür Akdik Şihan (Bir kuşağın toprağa gömülen yaşama sevinci)
Pülümür Akdik Şihan (Bir kuşağın toprağa gömülen yaşama sevinci)

 

Pülümür Akdik Şihan (Sanki hiç yaşanmamış gibi)
Pülümür Akdik Şihan (Sanki hiç yaşanmamış gibi)

  

Pülümür Akdik Şihan
Pülümür Akdik Şihan

  

Pülümür Akdik Şihan (Bitkiler bazen yürek kanatır!)natır)
Pülümür Akdik Şihan (Bitkiler bazen yürek kanatır!)

 

Pülümür Akdik Şihan
Pülümür Akdik Şihan

(Pülümür  Kırmızıköprü, 25 Haziran 2024) 

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

0
0
0
s2sdefault