GÖNÜLLERİN ALBAYI HÜSEYİN FIRAT

Hüseyin Canerik

Pülümür Mezra köyünden Süleyman Ağa (Sadık, 1854–1935), Areli (Areyiz) aşiretinin lideriydi. İkisi kız, üç çocuk babasıydı. Oğlu Kamer Ağa (1885–1926), bir kan davası sonucu gerçekleşen aşiret saldırısında hayatını kaybetti. Babasının öldürülmesine  tanık olan Ali Efendi, genç yaşta yakalandığı hastalığa yenik düştü. Bir dönem Pülümür Kaymakamlığında görev yapan Ali, Kovuklu köyünden Rıza Bey’in kızıyla evliydi. Genç yaşta dul kalan kadının gözyaşları ve ağıtları, Azgulere Ormanı’nın belleğinde hâlâ saklı.

Hüseyin Fırat (1937-2025)

Süleyman Ağa’nın kızlarından Beser Hatun (1897–1994), Uzunevler (Pardiye) köyünün ileri gelenlerinden Kamer (Porik) Ağa’yla (Kamer Kılıç, 1895–1959); Elife Hatun (?-1982) ise Mezra Köyü Muhtarı Hıdır Fırat’la (Ferhat Ağa’nın oğlu, ?–1938) evlendi. Elife Hatun, Hüseyin Fırat’ın (1937–1 Kasım 2025) annesiydi. Hüseyin, annesinin kucağında öksüz kaldığında Elife genç bir kadındı.

Hüseyin Fırat (1937-1 Kasım 2025), annesi Elife Fırat (?-1982) Fotoğraf: Işık Suna Aydın (Fırat) arşivi

Hüseyin Fırat, kundakta bir bebekken uzun ve yorucu bir yolculuğa çıkarıldı. Gözlerini Çanakkale Biga’da açtı. Sürgünde bir bebekti artık. Biga’da 18 yaşına geldiğinde memleketine döndü. Öğretmen ağabeyi Pir Ahmet (?-1954),  düğününe sayılı günler kala Elazığ’da apandisit tedavisi gördüğü hastanede hayatını kaybetti.

Süleyman Ağa’nın kızı Beser Kılıç (Beser Hatun, 1897-1994), Hüseyin Fırat’ın teyzesiydi. Fotoğraf: Ali Kılıç, Son Porik, s. 22

Yaz mevsimiydi. Mezra köylüleri Keşiş Yaylası’ndaydı. Düğün için imece usulü toplanan süte acı ve gözyaşı karıştı.

Elife Hatun, eşinden sonra evlat acısıyla sarsıldı. 17 yaşındaki Hüseyin, babasının ardından ağabeyinin kaybıyla tanıştı. Ferhat Ağa’nın torunu, Nazımiye’nin tanınmış ailelerinden Mamağa’nın kızı Melek Hanım’la evlendi.

Nazimiye’den Pülümür’e gelin gelen Melek Hanım, köklü bir ailenin kızıydı. Fotoğraf: Neslihan Fırat Coşkun arşivi

Pülümür’deki atölyesinde yıllarca elektrik ustalığı yaptı. İlçe merkezindeki evinin kapısı konuklara her zaman açıktı. Kirada oturan ailenin sofrası zengindi. Melek Hanım, konuklarını ağırlama konusunda kusursuzdu. Pülümür’ün girişindeki bu ev, hâlâ ilçenin en güzel yapılarından biri sayılır. Köyden ilçeye gelenlerin, kamu kurumlarında işi uzayanların, tedavi görenlerin tereddütsüz uğradığı bir evdi.

Büyük travmalar, zor yıllar…

Hüseyin Usta, birkaç basamak inilerek girilen atölyesinde elektrikle ilgili her işi yapardı. Ancak yaşadığı travmalar ve çektiği acılar çoğu kişi tarafından bilinmezdi. 1938’de babasını, 1954’te ağabeyini, 1982’de annesini sonsuzluğa uğurladı. Yalova’ya taşındığında birkaç yıl huzur bulduysa da bu kısa sürdü. Hayat arkadaşı Melek Hanım’ı gözyaşlarıyla Paşakent Mezarlığı’na uğurladığında acıların yükü altında yorgun düştü.

Hüseyin Fırat’ın dedesi Ferhat Ağa’dan kalma tarihî su değirmeninin taşı, Pülümür Mezra köyü Pişi Deresi’nin kıyısında zamana direniyor. Fotoğraf: Hüseyin Canerik

Bir süredir yoğun bakımda tedavi gören Hüseyin Fırat, 1 Kasım akşamı aramızdan ayrıldı. Bugün saat 13.00’te Yalova Hacıbektaş Cemevinde ailesi, yakınları, dostları ve hemşehrileri son görevlerini yerine getirdi.

1937 yılında Pülümür Mezra köyünde dünyaya gelen, bebekliğinde öksüz kalan, kundakta sürgünle tanışan Hüseyin Usta, şimdi Yalova Paşakent Mezarlığı’nda sevgili eşi Melek Hanım’la yan yana uyuyor.

88 yıllık ömre bin yıllık acıyı sığdıran Albay’a yıldızlar ağlıyor şimdi…

(Yalova, 2 Kasım 2025)

Related Posts

ERZİNCAN DEĞİRMENKÖY’DE (ZETKIĞ)  ZAMANA YENİK DÜŞEN SU DEĞİRMENLERİ: KÖSE DAYI’NIN DEĞİRMENİNDEN NOTLAR

Hüseyin Canerik Erzincan Değirmenköy’e adını veren değirmenlerden geriye sadece anılar kaldı. Köylüye hizmet sunan dört su değirmeninin bilinen ilk sahibi İhsan Köse’ydi (İhsan Dayı). Ne zaman faaliyete geçirildiği kesin olarak…

ERZİNCAN DEĞİRMENKÖY   (ZETKIĞ)  NOTLARI

Hüseyin Canerik Değirmenköy, adını tarihî su değirmenlerinden alır. Teknolojiye yenik düşen değirmenlerden geriye yıkıntılar kalmış. Ermenice adı Zetkığ olan köyün mimarisi zamanla değişime uğramış. Yüksek avlulu, ağırlıklı olarak kerpiç duvarlı,…

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kaçırdıkların

ERZİNCAN DEĞİRMENKÖY’DE (ZETKIĞ)  ZAMANA YENİK DÜŞEN SU DEĞİRMENLERİ: KÖSE DAYI’NIN DEĞİRMENİNDEN NOTLAR

  • Eylül 3, 2026
  • 255 views
ERZİNCAN DEĞİRMENKÖY’DE (ZETKIĞ)  ZAMANA YENİK DÜŞEN SU DEĞİRMENLERİ: KÖSE DAYI’NIN DEĞİRMENİNDEN NOTLAR

ERZİNCAN DEĞİRMENKÖY   (ZETKIĞ)  NOTLARI

  • Ağustos 29, 2026
  • 419 views
ERZİNCAN DEĞİRMENKÖY   (ZETKIĞ)  NOTLARI

ALEXA GADE,  PÜLÜMÜR KARAGÖZ (GURIK) VE BAĞIR DAĞI MADENLERİNİ İŞLETEN AVUKAT AHMET AKSU’YU YAZDI: ERZİNCANLI CÖMERT EV SAHİBİ

  • Ağustos 26, 2026
  • 907 views
ALEXA GADE,  PÜLÜMÜR KARAGÖZ (GURIK) VE BAĞIR DAĞI  MADENLERİNİ İŞLETEN AVUKAT AHMET  AKSU’YU YAZDI: ERZİNCANLI CÖMERT EV SAHİBİ

PÜLÜMÜR MEZRA KÖYÜNÜN DİNMEYEN YÜREK SIZISI: SADIK SELMAN SADIKOĞLU

  • Ağustos 22, 2026
  • 544 views
PÜLÜMÜR MEZRA KÖYÜNÜN DİNMEYEN YÜREK SIZISI: SADIK SELMAN SADIKOĞLU

ALMAN ETNOLOG ALEXA GADE, 1979 YILI TÜRKİYE İZLENİMLERİNİ YAZDI: AHMET AKSU, PÜLÜMÜR KARAGÖZ (GURIK),  ERZİNCAN DEMİRPINAR  VE GİRLEVİK KÖYLERİNDEN NOTLAR

  • Ağustos 19, 2026
  • 1234 views
ALMAN ETNOLOG ALEXA GADE, 1979 YILI TÜRKİYE İZLENİMLERİNİ YAZDI: AHMET AKSU, PÜLÜMÜR KARAGÖZ (GURIK),  ERZİNCAN DEMİRPINAR  VE GİRLEVİK KÖYLERİNDEN NOTLAR

PÜLÜMÜR ÇATALYAKA VE SALÖRDEK NOTLARI: ALİ DOĞAN’IN YIKILAN EVİ, ORMANDA PATLAYAN MERMİLER

  • Ağustos 13, 2026
  • 437 views
PÜLÜMÜR ÇATALYAKA VE SALÖRDEK NOTLARI: ALİ DOĞAN’IN YIKILAN EVİ, ORMANDA PATLAYAN MERMİLER