GÖNÜLLERİN ALBAYI HÜSEYİN FIRAT

Hüseyin Canerik

Pülümür Mezra köyünden Süleyman Ağa (Sadık, 1854–1935), Areli (Areyiz) aşiretinin lideriydi. İkisi kız, üç çocuk babasıydı. Oğlu Kamer Ağa (1885–1926), bir kan davası sonucu gerçekleşen aşiret saldırısında hayatını kaybetti. Babasının öldürülmesine  tanık olan Ali Efendi, genç yaşta yakalandığı hastalığa yenik düştü. Bir dönem Pülümür Kaymakamlığında görev yapan Ali, Kovuklu köyünden Rıza Bey’in kızıyla evliydi. Genç yaşta dul kalan kadının gözyaşları ve ağıtları, Azgulere Ormanı’nın belleğinde hâlâ saklı.

Hüseyin Fırat (1937-2025)

Süleyman Ağa’nın kızlarından Beser Hatun (1897–1994), Uzunevler (Pardiye) köyünün ileri gelenlerinden Kamer (Porik) Ağa’yla (Kamer Kılıç, 1895–1959); Elife Hatun (?-1982) ise Mezra Köyü Muhtarı Hıdır Fırat’la (Ferhat Ağa’nın oğlu, ?–1938) evlendi. Elife Hatun, Hüseyin Fırat’ın (1937–1 Kasım 2025) annesiydi. Hüseyin, annesinin kucağında öksüz kaldığında Elife genç bir kadındı.

Hüseyin Fırat (1937-1 Kasım 2025), annesi Elife Fırat (?-1982) Fotoğraf: Işık Suna Aydın (Fırat) arşivi

Hüseyin Fırat, kundakta bir bebekken uzun ve yorucu bir yolculuğa çıkarıldı. Gözlerini Çanakkale Biga’da açtı. Sürgünde bir bebekti artık. Biga’da 18 yaşına geldiğinde memleketine döndü. Öğretmen ağabeyi Pir Ahmet (?-1954),  düğününe sayılı günler kala Elazığ’da apandisit tedavisi gördüğü hastanede hayatını kaybetti.

Süleyman Ağa’nın kızı Beser Kılıç (Beser Hatun, 1897-1994), Hüseyin Fırat’ın teyzesiydi. Fotoğraf: Ali Kılıç, Son Porik, s. 22

Yaz mevsimiydi. Mezra köylüleri Keşiş Yaylası’ndaydı. Düğün için imece usulü toplanan süte acı ve gözyaşı karıştı.

Elife Hatun, eşinden sonra evlat acısıyla sarsıldı. 17 yaşındaki Hüseyin, babasının ardından ağabeyinin kaybıyla tanıştı. Ferhat Ağa’nın torunu, Nazımiye’nin tanınmış ailelerinden Mamağa’nın kızı Melek Hanım’la evlendi.

Nazimiye’den Pülümür’e gelin gelen Melek Hanım, köklü bir ailenin kızıydı. Fotoğraf: Neslihan Fırat Coşkun arşivi

Pülümür’deki atölyesinde yıllarca elektrik ustalığı yaptı. İlçe merkezindeki evinin kapısı konuklara her zaman açıktı. Kirada oturan ailenin sofrası zengindi. Melek Hanım, konuklarını ağırlama konusunda kusursuzdu. Pülümür’ün girişindeki bu ev, hâlâ ilçenin en güzel yapılarından biri sayılır. Köyden ilçeye gelenlerin, kamu kurumlarında işi uzayanların, tedavi görenlerin tereddütsüz uğradığı bir evdi.

Büyük travmalar, zor yıllar…

Hüseyin Usta, birkaç basamak inilerek girilen atölyesinde elektrikle ilgili her işi yapardı. Ancak yaşadığı travmalar ve çektiği acılar çoğu kişi tarafından bilinmezdi. 1938’de babasını, 1954’te ağabeyini, 1982’de annesini sonsuzluğa uğurladı. Yalova’ya taşındığında birkaç yıl huzur bulduysa da bu kısa sürdü. Hayat arkadaşı Melek Hanım’ı gözyaşlarıyla Paşakent Mezarlığı’na uğurladığında acıların yükü altında yorgun düştü.

Hüseyin Fırat’ın dedesi Ferhat Ağa’dan kalma tarihî su değirmeninin taşı, Pülümür Mezra köyü Pişi Deresi’nin kıyısında zamana direniyor. Fotoğraf: Hüseyin Canerik

Bir süredir yoğun bakımda tedavi gören Hüseyin Fırat, 1 Kasım akşamı aramızdan ayrıldı. Bugün saat 13.00’te Yalova Hacıbektaş Cemevinde ailesi, yakınları, dostları ve hemşehrileri son görevlerini yerine getirdi.

1937 yılında Pülümür Mezra köyünde dünyaya gelen, bebekliğinde öksüz kalan, kundakta sürgünle tanışan Hüseyin Usta, şimdi Yalova Paşakent Mezarlığı’nda sevgili eşi Melek Hanım’la yan yana uyuyor.

88 yıllık ömre bin yıllık acıyı sığdıran Albay’a yıldızlar ağlıyor şimdi…

(Yalova, 2 Kasım 2025)

Related Posts

PÜLÜMÜR’DE EĞİTİM: EFSANE GERİ Mİ DÖNÜYOR?

Hüseyin Canerik Pülümür’de Eğitim Sorunları ve Çözüm Yolları Pülümür, Tunceli’nin köklü eğitim geleneğine ve birikimine sahip ilçelerinin başında geliyor. İlçedeki 4 okulda; 55’i okul öncesi, 47’si ilkokul, 25’i ortaokul ve…

KÖY ENSTİTÜLERİMİZİN YALANLARLA SINAVI/ NAZIM MUTLU, YALAN ÜRETİCİLERİNE CUMHURİYET MEVZİLERİNDEN UNUTAMAYACAKLARI BİR DERS VERİYOR!

Hüseyin Canerik Nazım Mutlu, Başlangıcından Cumhuriyet’in 100. Yılına Eğitimimizin Karşıdevrimle Sınavı (Cumhuriyet Kitapları, Ağustos 2024) adlı kapsamlı araştırmasının ardından yeni bir çalışmaya daha imza attı.  Köy Enstitülerimizin Yalanlarla Sınavı (Berfin…

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kaçırdıkların

PÜLÜMÜR’DE EĞİTİM: EFSANE GERİ Mİ DÖNÜYOR?

  • Aralık 1, 2025
  • 52 views
PÜLÜMÜR’DE EĞİTİM: EFSANE GERİ Mİ DÖNÜYOR?

KÖY ENSTİTÜLERİMİZİN YALANLARLA SINAVI/ NAZIM MUTLU, YALAN ÜRETİCİLERİNE CUMHURİYET MEVZİLERİNDEN UNUTAMAYACAKLARI BİR DERS VERİYOR!

  • Kasım 23, 2025
  • 76 views
KÖY ENSTİTÜLERİMİZİN YALANLARLA SINAVI/ NAZIM MUTLU, YALAN ÜRETİCİLERİNE CUMHURİYET MEVZİLERİNDEN UNUTAMAYACAKLARI BİR DERS VERİYOR!

PÜLÜMÜR AKDİK KÖYÜNÜN YÜZYILLIK ANITI BESER CANPOLAT

  • Kasım 7, 2025
  • 145 views
PÜLÜMÜR AKDİK KÖYÜNÜN YÜZYILLIK ANITI BESER CANPOLAT

GÖNÜLLERİN ALBAYI HÜSEYİN FIRAT

  • Kasım 2, 2025
  • 147 views
GÖNÜLLERİN ALBAYI HÜSEYİN FIRAT

PÜLÜMÜR YATILI İLKÖĞRETİM BÖLGE OKULUNDAN (YİBO)  TIP DÜNYASININ DORUĞUNA YOLCULUK: GÖĞÜS CERRAHİSİ  UZMANI PROF. DR. EKBER ŞAHİN

  • Ekim 26, 2025
  • 188 views
PÜLÜMÜR YATILI İLKÖĞRETİM BÖLGE OKULUNDAN (YİBO)  TIP DÜNYASININ DORUĞUNA YOLCULUK: GÖĞÜS CERRAHİSİ  UZMANI PROF. DR. EKBER ŞAHİN

PÜLÜMÜR VADİSİ’NİN FİRARİLERİ: HASAN TOSUN (HESENE HEYDERİZ/PİT ALİ) VE MELEK TOSUN

  • Ekim 13, 2025
  • 206 views
PÜLÜMÜR VADİSİ’NİN FİRARİLERİ: HASAN TOSUN (HESENE HEYDERİZ/PİT ALİ) VE MELEK TOSUN